สอบเทียบเครื่องมือวัด เพื่อทดสอบความผิดพลาดของเครื่องมือ

สอบเทียบเครื่องมือวัดสอบเทียบเครื่องมือวัด เปรียบเทียบค่าที่ได้จากเครื่องมือกับค่ามาตรฐาน ที่ใส่ให้เครื่องมือนั้นๆ หรือปรับแต่งเครื่องมืออุปกรณ์ที่ใช้ในการวัด เพื่อให้เครื่องมืออุปกรณ์นั้น สามารถที่จะแสดงค่าได้ตรงกับขนาดหรือปริมาณของสิ่งที่เครื่องมือ/อุปกรณ์นั้นดำเนินการอยู่ ซึ่งโดยทั้วไปจะนิยามรวมไปถึงวิธีการที่ใช้ในการสอบเทียบ โดยการแบ่งมาตราส่วนในการวัดได้จากเครื่องมือ อาจเป็นค่าที่แสดงผล หรือ ค่าสัณญาณที่ส่งออกจากเครื่องมือที่ส่งออกจากเครื่องมือ ค่าที่ได้จากเครื่องมืออาจนำมาใช้เพื่อ
1. กำหนดตำแหน่งของ Scale หรือค่าที่แสดงผลของเครื่องมือ
2. หาค่าผิดพลาดของเครื่องมือเมื่อเทียบกับค่ามาตรฐาน
3. ปรับแต่งเครื่องมือเพื่อให้ค่าที่ได้จากเครื่องอยู่ในขอบเขตของความผิดพลาดที่กำหนด

ทำไมจะต้องทำการสอบเทียบเครื่องมือวัด

สาเหตุที่ต้องทำการสอบเทียบเครื่องมือเป็นระยะๆ เนื่องจากในระหว่างการใช้งานเครื่องมือนั้น อาจทำให้เครื่องมือเกิดการเสื่อมคุณภาพได้ ความเที่ยงตรงของเครื่องมือจะเสื่อมลงไปตามจำนวนครั้งและระยะเวลาที่ใช้งาน การเสื่อมอันเนื่องจากสภาพแวดล้อม วิธีใช้งานช่วงการวัดที่แตกต่างกันมาก การเก็บรักษาไม่ดี ก็สามารถทำให้เครื่องมือเสื่อมคุณภาพลง วิธีการติดตั้งเครื่องมือวัด หรือ การติดตั้งเครื่องมือโดยการขาดความระมัดระวังก็อาจทำให้เกิดความเสื่อมคุณภาพในเครื่องมือวัดได้เช่นกัน

จะทำการสอบเทียบเครื่องมือวัดได้อย่างไร

หลังจากที่ได้พิจารณาเห็นถึงความสำคัญของการสอบเทียบเครื่องมือแล้ว จึงมีคำถามคือ จะทำการสอบเทียบได้อย่างไร
โดยทั่วไปสามารถทำได้ 2 วิธี คือ
1. สอบเทียบเครื่องมือวัดภายในบริษัทฯ คือการปฏิบัติการสอบเทียบ ปรับเทียบ เครื่องมือภายในห้องปฏิบัติการของบริษัทฯเอง โดยห้องปฏิบัติการที่ว่าจะต้องเป็นห้องปฏิบัติการที่ได้มาตรฐาน โดยมีเงื่อนไขและข้อกำหนดของห้องปฏิบัติการมาตรฐาน เครื่องมือมาตรฐานทั่วไปภายในห้องปฏิบัติการจะแบ่งเป็น 2 ระดับ คือ
ก. Reference Standard (Primary Standard) ใช้สำหรับสอบเทียบ Working Standard ของห้องปฏิบัติการ หรือ เครื่องมือซึ่งมี Accuracy สูงโดยเฉพาะ ดังนั้น Reference Standard จะต้องมี Accuracy สูงมากพอและ Reference Standard จะถูกส่งไปสอบเทียบกับ National Standard ตามระยะเวลาที่กำหนด

ข. Working Standard (Secondary Standard) ใช้สำหรับสอบเทียบเครื่องมือวัดทั่วไปที่ใช้ในโรงงานทั้งหมด ดังนั้น Working Standard จะถูกใช้งานอยู่เป็นประจำ วิธีการสอบเทียบวิธีนี้เหมาะสำหรับโรงงานหรือบริษัทฯใหญ่ๆ ซึ่งมีเครื่องมือวัดจำนวนมาก แต่ถ้าเป็นโรงงานขนาดเล็ก ควรเลือกวิธีที่ 2 จะประหยัดกว่า

2. ส่งเครื่องมือวัดไปสอบเทียบที่ศูนย์สอบเทียบภายนอกบริษัทฯ วิธีนี้บริษัทฯ ไม่ต้องลงทุนซื้อเครื่องมือมาตรฐาน ไม่ต้องดูแลรักษา ไม่ต้องเตรียมห้องปฏิบัติการและบุคคลากร เพียงแต่ส่งเครื่องมือวัดของบริษัทฯ ออกไปสอบเทียบ หรือ ปรับเทียบที่ศูนย์สอบเทียบที่มีให้บริการสอบเทียบ หรือ ปรับเทียบ จะประหยัดค่าใช้จ่ายกว่าลงทุนทำห้องปฏิบัติการเอง